niedziela, 8 listopada 2026

ŚĆŃki komiksowe #02 (scenariusz i rysunki: różni twórcy, wydawnictwo własne, 2026)


Magazyn komiksowy z ambicjami bycie trochę innym niż wszystkie.

Przygodę ze ŚĆŃkami zaczynam od zeszytu drugiego. Nie mam numeru pierwszego, ten egzemplarz recenzencki podesłał mi Bartosz Fijałkowski, jeden z publicystów magazynu. Dzięki! Bardzo podobają mi się tak wydawane pozycje. Format A4, miękka okładka, grzbiet klejony a w środku szarawy gazetowy papier. Na stu stronach znajdują się nie tylko komiksy, ale także sporo publicystyki, więc trudniej jest wchłonąć zawartość na raz. "Gazetowość" magazynu sprawia, że bez większych strapień da radę wrzucić tytuł do plecaka i poczytać w autobusie. Można egzemplarz powyginać by lepiej dopasował się do dłoni i nie przejmować się zbytnio pozostawionymi odciskami palców (gdyż takowych nie ma). Taki AKT sprawdza się gorzej w terenie; grubszy papier zostawia większe ślady zużycia będąc narażony na uciski launchboxa śniadaniowego bądź czytanie w ciasnym miejscu, w którym zazwyczaj się nadrabia instagramowe rolki.

Zacznę wyjątkowo nie od części komiksowej. To, co najbardziej zostaje w głowie po lekturze to ciekawy dobór materiałów publicystycznych. Przyzwyczajeni jesteśmy, że w podobnych magazynach redaktorzy wsadzają jakiś wywiad, dokładają recenzje, przedstawią jakiegoś twórcę, zrobią relację z wydarzenia komiksowego i sięgną po temat super-hero, gdyż to studnia bez dnia. W ŚĆŃkach również mamy te elementy odhaczone, ale... no właśnie.

Na pierwszy rzut dostajemy wywiad jaki przeprowadził Bartosz Fijałkowski z Tomaszem Kaczkowskim, artystą obecnie znanym przede wszystkim z kolorów do serii o Misiu Zbysiu. Rozmow zaczyna się mocno boomersko. Ot dwóch gości wspomina jak to drzewiej było, na jakich komiksach dorastali oraz jakie to były wspaniałe lata 90. i początki łódzkiego konwentu. Oczywiście są wtręty o Rosińskim i Thorgalu a także pogadanki o amerykańskim mainstreamie. Ale znacznie ciekawiej robi się, kiedy rozmowa schodzi na temat konika Kaczkowskiego, czyli kolorowania komiksów. Słusznie Tomasz zauważa, że recenzenci mało piszą na ten temat. Sam tego nie robię, gdyż nikt mnie nie nauczył pisać o kolorach. Ale czytając z jaką energią Kaczkowski opowiada o kolorach w Zabójczym żarcie to nie wypada nie zadeklarować, że w kolejnych tekstach będę starał się na jakiś nowy tytuł spojrzeć trochę jego oczami.

Czy już wyczerpano limit mało zdartych tematów okołokomiksowych ową pogadanką o warstwie kolorystycznej? Ha, chwilę później dostajemy felieton Jakuba Jankowskiego o trudnym życiu tłumacza. I o tym jakie kwestie bolą ludzi parających się tłumaczeniem komiksów a jakie cieszą. Bardzo lekko napisany tekst, w dodatku poszerzający wiedzę jaką kompleksową operacją jest wypuszczenie jakiegokolwiek tytułu na rynek.

Jest też postać numeru. Nie jest to Batman ani Spider-man, gorzej - nie jest to żadna postać z uniwersów Wielkiej Dwójki. Fijałkowski przybliża nam Roachmilla - bohatera, który w 1986 roku zadebiutował w niezależnym wydawnictwie Blackthorne Publishing by po dwóch latach znaleźć się pod barwami Dark Horse. Artykuł jest okraszony kiepskiej jakości reprodukcjami (to bolączka całego magazynu), które przez to zachwytu nie wywołują. Za to tekst Bartosza już tak. Czytam ostatnie zdanie i myślę, że... właściwie chciałbym przeczytać tę serię. 

Ale naprawdę nie ma nic w numerze z Marvela i DC? Hold your horses. Z pomocą przychodzi (Nie)Poważny Odbiorca Popkultury, którzy wziął sobie za cel przedstawić najdziwniejsze komiksowe crossovery. To że Batman spotkał się kilka razy z Sędzią Dreddem tudzież z Wojowniczymi Żółwiami Ninja to wiadomo dzięki staraniom Egmontu. Albo że Transformery z My Little Pony? Scooby-Doo z bat-rodziną? Nawet jeśli tekst (N)POPA nie zachęci do przeczytania którejkolwiek z tej pozycji, to wiedza skąd, jak i po co doszło to takich skrzyżowań jest całkiem czytelniczo rajcująca.

A co z recenzjami? Są. Jedna jest klasyczna. Fijałkowski bierze na tapet świat Postapolski wykreowany przez Bartosza Zaskórskiego. Tekst bardzo ciekawy, z interesującymi skojarzeniami filmowymi. Mimo wszystko owa recenzja musi pozostać w cieniu przed dwoma kolejnymi. Bartosz wespół z Mirosławem Wnękiem omawiają dwie pozycje: Dark Yold: Bezimienna armia J. Métiera oraz Wirusa Wesleya Tarra i Dymitra Grozdewa. Nie słyszeliście nigdy o tych komiksach? I słusznie, to szrot wydany około 1990 roku. Ale Fijałkowski z Wnękiem postanowili zabawić się formą recenzji. Jeden z nich skupił się na pozytywnych aspektach tych "dzieł", drugi miał za zadanie zmieszać je z błotem. Wiadomo, druga opcja łatwiejsza. A że dodatkowo Fijałkowski pisze z typową stand-upową manierą, to i jego tekst niszczy pocącego się Mirka, który usilnie próbuje doszukiwać się w nich odniesień popkulturowych. Świetny pomysł i brawurowe wykonanie; mam nadzieję że panowie wrócą w kolejnych numerach w podobnymi archiwaliami.

Od całości jedynie odstaje artykuł Na zewnątrz Moebiusa, który został podpisany symbolem ☥. Dziwny tekst, jakby autor zaczął jedną myśl (o niewydanych w Polsce komiksach Jeana Girauda), by w połowie się rozmyślić i powsadzać impresje dotyczące całej twórczości francuskiego artysty.

W części komiksowej rządzi Otoczak. Jest odpowiedzialny za scenariusze (i gdzieniegdzie rysunki) 13 z 23 zaprezentowanych historyjek. Z bardziej znanych nazwisk numer obsadzają Piotr Nowacki i Dominik Szcześniak. Są też przedstawiciele młodego undergroundowego pokolenia - Marcin Bartoś czy Louder than Bats. Jak piszą redaktorzy we wstępniaku, w środku znajdziemy rzeczy, które wyszły spod rąk bardzo młodych twórców i twórczyń - najmłodsze z nich ma zaledwie 12 lat! I mimo iż większość szortów nastawionych jest na szeroko pojętą fantastykę, to nie raz i nie dwa poczytamy historyjkę obyczajową bądź dziwną, abstrakcyjną pracę mocno zanurzoną w oparach pure nonsensu. Przykładem niech będzie komiks z wnętrza okładki autorstwa Bianki Marcjanik o dziewczynce ratującej rybę przed pożarciem przez czaplę. Oprócz tego dostajemy rasowe SF umiejscowione w świecie, gdzie ludzkość jest niewolnikami robotów (Czaras), humorystyczną makabreskę o zarazie panującą wśród zombie (Udręka), western (Wysłannik), surrealistyczną partię golfa (Golf), zabawy z czasem (Partia czasu, Kapitan Jutra), zwichrowaną mutację Sucker Punch (Siła spokoju), opowieść o turystyce i kolei przyszłości (Ufok, Kłiz), fantasy w mangowym stylu (Echa popiołów), undergroundową historię o człowieku z kompleksem Boga (Najwyższy szczyt Ugandy), post-miłosną opowiastkę (Futro), satyrę (Konkurs piękności), pure nonsesową space-operę (Generatelum) a także napotkamy postacie z innych komiksów Otoczaka (Bi Bułka).

ŚĆŃki są przeciwieństwem takich Relaxów. Gdzie bardziej od warsztatu technicznego liczy się czysta radość z tworzenia. Jest zinowo, niezalowo, koślawie, brzydko i z fabułkami, które nie mają szans przyczepić się do głowy na dłużej. Ale to świetne łamy na prezentację i szlifowanie warsztatu dla młodych a także odpoczynek od poważnych zleceń dla komiksowych wyg. Za to część publicystyczna to jak haust świeżego powietrza w komiksowej krytyce!




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

ŚĆŃki komiksowe #02 (scenariusz i rysunki: różni twórcy, wydawnictwo własne, 2026)

Magazyn komiksowy z ambicjami bycie trochę innym niż wszystkie.